0 Νίκος Παπακόγκος γεννήθηκε το 1918 στο Δραμίζι Τρικάλων, σημερινό Κοτρώνι, όπου υπηρετούσε ως ιερέας και δάσκαλος ο πατέρας του Κωνσταντίνος Κόγκος. Μεγάλωσε όμως στο χωριό Παχτούρι της Κεντρικής Πίνδου, όπου και άρχισε να γράφει στίχους απ’ τα θρανία του δημοτικού σχολείου.

    Σε ηλικία 16 ετών εμφανίστηκε στα Γράμματα με το ποίημα "Νύχτες χειμωνιάτικες", που δημοσιεύτηκε στο πειραιώτικο φιλολογικό περιοδικό Αναλαμπή. Φοιτούσε την εποχή εκείνη στο Τέταρτο Γυμνάσιο του Πειραιά, στα Ταμπούρια, και είχε γίνει από έφηβος ακόμα μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας. Εκεί συνδέθηκε φιλικά με τρεις άλλους ποιητές· το Στάθη Πρωταίο, ο οποίος ήταν και συμμαθητής του, το Νίκο Καββαδία και το Μανώλη Βλάχο.

    Το 1940, ως φοιτητής της Νομικής, συγκρότησε με το Στάθη και με μερικούς άλλους συντρόφους τους, αντιδικτατορικό φοιτητικό όμιλο στα πλαίσια Κόμματος. Με την ιταλική εισβολή έγινε μέλος του ΕΑΜ Λογοτεχνών κι αργότερα, με το φούντωμα του αντάρτικου, ανέβηκε στο βουνό όπου και αγωνίστηκε απ’ τις γραμμές του ΕΛΑΣ, άλλοτε ως πολιτικός καθοδηγητής κι άλλοτε με το όπλο στο χέρι.

    Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας επέστρεψε στην Αθήνα, συνδέθηκε με τους παλιούς συντρόφους του, και τον Οκτώβρη του 1945 πήρε μέρος στο Έβδομο Συνέδριο του Κόμματος. Ήταν ένας απ' τους έντεκα αντιπροσώπους της Σχολής του. Άρχισε στ’ αναμεταξύ να εργάζεται εδώ κι εκεί, ώσπου ο Κώστας Καραγιώργης, στις αρχές του ’46, τον προσέλαβε στη σύνταξη του Ριζοσπάστη.

    Ευθύς όμως μετά το θάνατο του Άρη, τον Ιούνη του ’45, είχε ξαπολυθεί άγριο ανθρωποκυνηγητό σε όλη τη χώρα. Οι αγωνιστές της εθνικής αντίστασης δεν μπορούσαν πια να σταθούν στον τόπο που λευτέρωσαν. Δολοφονούνταν ανεξέλεγκτα πότε απ’ τους πρώην συνεργάτες των γερμανών – που τώρα υπηρετούσαν στ’ αγγλικά στρατεύματα της νέας κατοχής – και πότε απ’ τους μασκοφορεμένους χίτες. Έτσι αναγκάστηκαν να ξαναπιάσουν τ’ άρματα, για να υπερασπιστούν τη ζωή τους και τη δημοκρατία στη χώρα. Δημιουργήθηκε τότε το λεγόμενο δεύτερο αντάρτικο με τ’ όνομα Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας.

    Το Δεκέμβρη του 1946 ο Νίκος Παπακόγκος, καταδιωκόμενος κι αυτός, άφησε την πρωτεύουσα κι ανέβηκε στο βουνό. Εκεί εντάχτηκε στο Αρχηγείο Κόζιακα ως υπεύθυνος Τύπου και διαφώτισης. Τέσσερις μήνες υστερότερα, αποφάσισε να πάει στο Παχτούρι να δει τη γυναίκα και τα τέσσερα μικρά τους παιδιά, όπως και το γέρο πατέρα του. Περνώντας όμως τη νύχτα από κάποιο γνωστό του σπίτι στη Μεσοχώρα, για μια πληροφορία, ο νοικοκύρης έσπευσε να τον προδώσει στο στρατό. Κατάφτασε μια διμοιρία και τον έπιασαν, τον βασάνισαν τρία μερόνυχτα, και δίχως να τον παραπέμψουν σε στρατοδικείο ως αιχμάλωτο πολέμου, τον τουφέκισαν 27 Απρίλη του 1947. Φρόντισαν μάλιστα να εξαφανίσουν και το σώμα του. Έξι μήνες αργότερα δολοφόνησαν τον πατέρα του παπά-Κόγκο. Η οικογένεια επί δύο χρόνια κρυβόταν σε σπηλιές για να γλιτώσουν.