Στην έκδοση το ιστορικό υλικό αναδιαρθρώθηκε και ταξινομήθηκε σε τέσσερα κεφάλαια, με βάση τον άξονα του χρόνου. Το σημαντικότερο όλων όμως είναι ότι φωτογραφήθηκαν εκ νέου, αλλά και έτυχαν συστηματικής ηλεκτρονικής επεξεργασίας, τα ιστορικά έγγραφα-τεκμήρια, που αφορούσαν κυρίως στην εγκατάσταση των προσφύγων των καταγομένων από τα Ψαθιά (Καρλίκιο), τη Βερώνη (Τσιφλίκιο) και το Εύανδρο (Ντεβετζίκιο) της ανατολικής Θράκης στη Μέση Ροδόπης.
Περιγραφή
Το πρώτο βιβλίο προσφυγικής ιστορίας του εκπαιδευτικού Δημητρίου Παπουλιά, Μέση – Ψαθιά – Βερώνη – Εύανδρο: Οι αλησμόνητες πατρίδες της ανατολικής Θράκης, κυκλοφόρησε σε αυτοέκδοση 1996 στην Κομοτηνή.
Το 2011 η έρευνά του με την καταγραφή προφορικών μαρτυριών και τη συγκέντρωση διοικητικών εγγράφων και φωτογραφιών από οικογενειακά αρχεία, για ιστορικά και πολιτισμικά γεγονότα, «από τις αρχές του αιώνα, ή σε όσο βάθος χρόνου μπορούσε να εισχωρήσει η μνήμη, από τις αλησμόνητες πατρίδες της ανατολικής Θράκης και το νέο ξεκίνημα στη δυτική Θράκη», όπως γράφει στον πρόλογό του ο ίδιος, επανεκδίδεται με τίτλο Από τα Ψαθιά, τη Βερώνη και το Εύανδρο της ανατολικής Θράκης στη Μέση Ροδόπης: Μνήμες – ιστορία – πολιτισμός, σε επιμέλεια, μετεγγραφή και υπομνηματισμό των ιστορικών τεκμηρίων της φιλολόγου και επιμελήτριας Τζένης Κατσαρή-Βαφειάδη.
Στην έκδοση αυτή τα περισσότερα κείμενα ταυτίζονται με εκείνα της πρώτης έκδοσης, εντούτοις, το ιστορικό υλικό αναδιαρθρώθηκε και ταξινομήθηκε σε τέσσερα κεφάλαια, με βάση τον άξονα του χρόνου. Το σημαντικότερο όλων όμως είναι ότι φωτογραφήθηκαν εκ νέου, αλλά και έτυχαν συστηματικής ηλεκτρονικής επεξεργασίας, τα ιστορικά έγγραφα-τεκμήρια, που αφορούσαν κυρίως στην εγκατάσταση των προσφύγων των καταγομένων από τα Ψαθιά (Καρλίκιο), τη Βερώνη (Τσιφλίκιο) και το Εύανδρο (Ντεβετζίκιο) της ανατολικής Θράκης στη Μέση Ροδόπης. Στην προσφυγικής ιστορίας αυτή έκδοση καταχωρίζονται μετεγγραμμένα και υπομνηματισμένα έντυπα:
―«Ειδοποιήσεων – Δηλώσεων εκκαθαρίσεως» περιουσιών ανταλλαξίμων, που υποβάλλονταν στη «Μικτή επιτροπή επί της ανταλλαγής ελληνοτουρκικών πληθυσμών» και «Πράξεις» της Διευθύνσεως Ανταλλαγής-Γενικού Μητρώου του Υπουργείου Γεωργίας « Δι’ ακίνητον, Διά Κινητήν και Δι’ εισόδημα» επιδίκασης χρηματικών αποζημιώσεων «εις λίρας χρυσάς τουρκίας»,
―Υπευθύνων δηλώσεων για απόδοση αγροτικών αποζημιώσεων,
―«Παραχωρητηρίων» γαιών και κατοικιών από το Γραφείο Εποικισμού Ροδόπης της Γενικής Διευθύνσεως Εποικισμού Μακεδονίας-Θράκης της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ), καθώς και «Αποδείξεων Εξοφλήσεως Δανείων» «εις λίρας Αγγλίας» από το Γραφείο Εποικισμού Κομοτηνής της ΕΑΠ,
―«Πρωτοκόλλων εκτιμήσεως και παραδόσεως οικημάτων», καθώς και «Πρωτοκόλλων παραδόσεως και παραλαβής οικίσκων ΔΕΧΑΤΕΓΚΕ» από τη Γενική Διεύθυνση Εποικισμού Μακεδονίας-Θράκης της ΕΑΠ,
―«Οικογενειακών προσφυγικών βιβλιαρίων» που εξέδιδαν οι νομαρχιακές διευθύνσεις Εποικισμού,
―Δεκαπέντε χειρόγραφων σελίδων του «Δημοτολογίου Μέσης», που συντάχθηκε μετά το 1930 με ενημέρωση μέχρι το 1955, καθώς και του επίσης χειρόγραφου «Μητρώου αρρένων» από το 1870-1920, με 171 ονόματα αρρένων κατοίκων.
Γίνεται ακόμη αναφορά στον εγκαταλειφθέντα, παρά τη Βιστωνίδα, πρώτον προσφυγικό οικισμό της Νέας Απολλωνιάδας, την εθελούσια εγκατάσταση μουσουλμάνων από τη Βουλγαρία στην περιοχή της Γλυφάδας, το Αλβανικό Έπος, τη Βουλγαρική Κατοχή του 1941-1943 και τον Εμφύλιο Πόλεμο, την ανασυγκρότηση του οικισμού τα μεταπολεμικά χρόνια, την εργασία των κατοίκων στην Αλυκή της Μέσης, αλλά και την εγκατάσταση, την ίδια εποχή, Σαρακατσάνων στους οικισμούς Γλυκονερίου και Γλυφάδας.
Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο που αφιερώνεται στην καταγραφή του λαογραφικού πλούτου της περιοχής και στον πολιτισμό, καταγράφονται αναλυτικά τα ήθη και τα έθιμα των κατοίκων στην καθημερινή τους ζωή και τις γιορτές, καθώς ερανίζονται και τα τραγούδια, τα παραμύθια και οι παροιμίες του τόπου
