Το 19ο βιβλίο ποίησης της Παμπούδη διαιρείται σε τρεις ενότητες: «Τι έλεγε ο άνθρωπος μέσα στο ποίημα», «Τι έλεγε το παιδί μέσα στον άνθρωπο» και «Τι έλεγε ο άνεμος».
Περιγραφή
Τα ολιγόστιχα λιτά ποιήματα, με την αμεσότητα της ασυνήθιστης ενέργειας που εκπέμπουν, έχοντας σχεδόν όλα ρήματα ως τίτλο, καταχωρούνται σε τρεις οικουμενικές ενότητες –«Τι έλεγε ο άνθρωπος μέσα στο ποίημα», «Τι έλεγε το παιδί μέσα στον άνθρωπο» και «Τι έλεγε ο άνεμος»–, δίνοντας μια οικουμενική διάσταση στις πρωτοπρόσωπες ατομοκεντρικές σκέψεις και αφηγήσεις. Το leitmotiv εγώ, ο άνθρωπος, που θυμίζει τον τίτλο μιας από τις πρώτες συλλογές της Παυλίνας Παμπούδη (Αυτός εγώ, 1977), συνδυάζει το ατομικό με το οντολογικό πανανθρώπινο στοιχείο, εστιάζει όμως και στο παιδί μέσα μας, τον πρωταρχικό ποιητή του κόσμου, καθώς και στον απρόσωπο άνεμο, το πιο άπιαστο από τα στοιχεία, που εκπροσωπεί την κοσμογονική διάσταση του συνθέματος.
Η γοητεία της αποστασιοποιημένης κι όμως τόσο άμεσης και προσωπικής γραφής της Παυλίνας Παμπούδη δοκιμάζει εδώ τη μικρή φόρμα και την απλότητα, η οποία αυξάνει τη νοητική προσβασιμότητα σημαινόντων και σημαινομένων και κάνει την ανάγνωση ένα συναρπαστικό αισθητικό και διανοητικό βίωμα.
Πιστεύω ότι η Παυλίνα Παμπούδη, μια από τις πλέον αντιπροσωπευτικές ποιήτριες της πολυφωνικής, υφολογικά πολύτροπης, μεταιχμιακής, ιδιαίτερα επιδραστικής γενιάς του ’70, αντιλαμβάνεται τον ρόλο της ποίησης ως να ήταν μια καθ’ όλα λειτουργική παραίσθηση. Ο λόγος της περισσότερο προκαλεί και αντιδιαστέλλει παρά απλώς πιστοποιεί ποικίλα υπαρξιακά πάθη. >>>
Η νέα ποιητική εμφάνιση της Παυλίνας Παμπούδη έρχεται για να βαθύνει τη σχέση του αναγνώστη της με την ιδιαίτερη γραφή της, τη μεστή από την επιθυμία να αγκαλιάσει την ανθρώπινη συνθήκη στην επιφάνεια, μα και το βάθος της. Πρόκειται για ένα βιβλίο ιδιαίτερα «σίγουρο», με την έννοια της σιγουριάς να προκύπτει από τη στέρεα σχέση που έχει αναπτύξει η ποιήτρια με τον εαυτό της αλλά και με τον άνθρωπο, ως οντότητα που συνεχώς αναζητά το περίγραμμά του. >>>
Η δραματικότητα τής προσεκτικά τεχνουργημένης ιδιολέκτου ενισχύεται τόσο από την προφορικότητα τού πρώτου ενικού προσώπου, όσο και από την πολυδιάσπαση τού αφηγητή που αλλάζει τρεις οπτικές γωνίες: ενήλιξ, παιδί, άνεμος. Αυτή η συμπερίληψη ενός από τα πέντε στοιχεία τής Φύσης (συμπεριλαμβανομένου τού αιθέρος) δείχνει και το φυσιολατρικό-οικολογικό «μέτωπο» μιας ιδεολόγου που πασχίζει υπέρ σωτηρίας εμψύχων τε αψύχων. >>>
Η ιδεολογική, θα την έλεγα, γραμμή, που σαν χειροπιαστός και έντονα κριτικός άνεμος διαπερνάει τα ποιήματα είναι η παιδική ηλικία. Εκείνη που με το γενέθλιο πάθος της, τώρα πια με τη μειλίχια δυναμική της, στέκεται απέναντι στην ανθρώπινη περιπέτεια. Κι ίσως να είναι το βότσαλο που πατάει, αλλά και χάνεται, κρατώντας εσαεί τη ζωντάνια του, στην άμμο της αιωνιότητας. Η συλλογή αποτελείται από τρία μέρη: «Τι έλεγε ο άνθρωπος μέσα στο ποίημα», «Τι έλεγε το παιδί μέσα στον άνθρωπο», «Τι έλεγε ο άνεμος». >>>
Εξήντα έξι -66- ποιήματα με τίτλο ρήματα, ένα ρήμα για κάθε ποίημα, εκτός από τα τέσσερα -4- τελευταία∙ κι ο τίτλος: δύο ουσιαστικά, ένα επίθετο και ένας σύνδεσμος. Σύμφωνα με τον γνωστό Γερμανό γλωσσολόγο γραμματολόγο Kühner, το ρήμα είναι το κύριο δομικό στοιχείο του λόγου και η «απλουστάτη πρόταση». Το ρήμα δηλώνει ενέργεια, δράση, πράξη, κίνηση, αλλαγή, διάθεση, συναίσθημα, είναι το δοκάρι που πάνω του θα στηριχτεί το οικοδόμημα. Έτσι και η Παυλίνα Παμπούδη, αν και επέλεξε τίτλο με δυο ουσιαστικά, έναν σύνδεσμο και ένα επίθετο –χωρίς κανένα ρήμα δηλαδή- στα ρήματα στήριξε τα λόγια της, τα ποιήματα είναι ρήματα, όπως ρήματα είναι και τα λόγια. >>>
