Θεραπεία για τον θάνατο δεν υπάρχει παρά μόνο στα βιβλία φαντασίας, λογοτεχνικά και θρησκευτικά. Κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει απ’ αυτόν. Οπότε δεν μιλάμε για θεραπεία από τον θάνατο αλλά για:
ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΘΑΝΑΤΟΥ
Ο φόβος του θανάτου είναι σαν κάθε άλλον φόβο, μόνο που στην περίπτωσή μας το φοβικό αντικείμενο είναι σίγουρο ότι θα συμβεί αργά ή γρήγορα σε όλους μας. Ποιοι άνθρωποι θα προσφύγουν σε ψυχολόγο για θεραπεία από τον φόβο του θανάτου;
Άτομα που μόλις διαγνώστηκαν με κάποια σοβαρή ασθένεια.
Άτομα με σοβαρή ασθένεια στο τελευταίο στάδιο.
Άτομα φοβικά - υποχόνδρια.
Νεαρά άτομα που συνάντησαν τον θάνατο νωρίς στην οικογένειά τους.
Άτομα με κρίση μέσης ηλικίας.
Επικίνδυνα επαγγέλματα.
Επαγγέλματα με άμεση επαφή με θάνατο και σοβαρούς τραυματισμούς.
Άτομα με κρίσεις πανικού.
Γονείς με το σύνδρομο της άδειας φωλιάς.
Πρόσφατα διαζευγμένοι - χωρισμένοι.
Επιβιώσαντες από τροχαίο ατύχημα.
Θύματα σοβαρής εγκληματικής επίθεσης.
Μετά από την αφήγηση ενός βασανιστικού θανάτου.
Με τη γέννηση ενός παιδιού.
Χρόνια καταθλιπτικοί.
Σεξουαλικά εθισμένα άτομα.
Άτομα που βιώνουν μοναξιά επί μακρόν.
Άτομα που νιώθουν παντελή απώλεια ελέγχου στη ζωή τους.
Ποιος θα το περίμενε ότι η λίστα θα είναι τόσο μεγάλη ενώ σίγουρα έχουμε αφήσει απ΄έξω μερικές πολύ ειδικές περιπτώσεις. Κάποια από τα παραπάνω ίσως σας φαίνονται τραβηγμένα, όμως δεν είναι. Για παράδειγμα γιατί ένας καταθλιπτικός που επιθυμεί να τελειώσει τη ζωή του, ταυτόχρονα να φοβάται τον θάνατο; Οξύμωρο κι όμως αληθινό και όπως λέμε πάντοτε: «όταν η θεωρία έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα, νικά πάντα η πραγματικότητα».
Άλλη φαινομενικά περίεργη αιτία είναι η γέννηση ενός παιδιού. Για την επιλόχειο κατάθλιψη γνωρίζουμε, αλλά εδώ δεν μιλάμε για αυτό. Πρόκειται για έναν φόβο θανάτου που βασανίζει κυρίως τους πατέρες και τις μονογονεϊκές μητέρες. Δεν είναι πια μόνοι στη ζωή τους, έχουν μια τρομερή ευθύνη για ένα απροστάτευτο πλάσμα που υπεραγαπάνε και σκέφτονται: «Αν πεθάνω ξαφνικά, ποιος θα το φροντίσει; Πώς θα μεγαλώσει;». Ο θάνατος γίνεται «εχθρός» επειδή απειλεί να κόψει αυτόν τον ισχυρότατο δεσμό.
Ο σεξουαλικός εθισμός είναι πιο περίπλοκη περίπτωση. Το εθισμένο στο σεξ άτομο φοβάται τον θάνατο που μπορεί να προκύψει από την αλόγιστη συμπεριφορά του, αλλά ταυτόχρονα συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο επειδή φοβάται τον θάνατο και το σεξ του δίνει μια ισχυρή βιολογική απόδειξη ότι ζει. Η έλλειψη προφύλαξης δεν σημαίνει ότι αψηφά τον θάνατο, αλλά ότι η σκέψη του θανάτου είναι τόσο αφόρητη, που το μυαλό βραχυκυκλώνει. Όταν φοβάσαι τον θάνατο, το σώμα διψάει για αισθήσεις που επιβεβαιώνουν ότι είσαι ζωντανός.
Ο φόβος του θανάτου (ή υπαρξιακό άγχος) σπάνια έρχεται «γυμνός». Συνήθως ντύνεται με άλλα προβλήματα, επειδή ενώ ο θάνατος είναι αφηρημένη έννοια, οι συνέπειές του είναι χειροπιαστές. Έτσι σπάνια ο πελάτης θα έρθει στο γραφείο του ψυχολόγου με αυτό ως κύριο θέμα. Θα έρθει με κάτι άλλο, που έχει ντυθεί η θανατοφοβία και το κεντρικό πρόβλημα θα προκύψει στη συνεδρία.
Ο περισσότερος κόσμος μπερδεύει τη φοβία με τον υγιή φόβο του κινδύνου. Το ότι δεν περνάμε το φανάρι με κόκκινο δεν είναι φοβία, είναι λογική επιβίωσης και όποιος σε κατηγορεί γι αυτό είναι τουλάχιστον επικίνδυνος. Αν και ο θάνατος δεν αποτρέπεται, ο τρόπος που τον κουβαλάμε στη ζωή μας, θεραπεύεται. Όπως σε κάθε φοβία στόχος του ψυχοθεραπευτή είναι να επαναφέρει τη λειτουργικότητα στη ζωή του θεραπευόμενου.
