Η αγαπητική συνήθεια της Εκκλησίας να προσεύχεται για τους νεκρούς, στους σημερινούς ανθρώπους με τις παραπάνω αντιλήψεις αξιολογείται (όταν δεν απορρίπτεται εξ ολοκλήρου) ως παρηγοριτική αυταπάτη. Μια αναλγητική ένεση, δηλαδή, στην οδύνη της φρίκης του θανάτου.
Ο κόσμος αρνείται να παραδεχτεί αυτό που ήδη ξέρει. Ξέρει ότι ο θάνατος είναι αφύσικη εμπειρία και αυτό του το λέει-μαθαίνει το θεμελιακό υπαρξιακό του βίωμα της φρικίασης μπροστά στον θάνατο. Δεν θέλει να σκέφτεται τον θάνατο παρ’ ότι είναι το μόνο θέμα (ο θάνατος) για το οποίο δεν υπάρχει ίσως! Όλα ίσως να γίνουν ίσως να μη γίνουν, για τον θάνατο τέτοιο ενδεχόμενο είναι αποκλεισμένο…
Ο Χριστός αναστήθηκε και νίκησε τον θάνατο. Έδωσε την ελπίδα της συνάντησης μαζί Του μετά την κοινή ανάσταση όλων των νεκρών, πράγμα που θα είναι και νίκη των χριστιανών επί του θανάτου. Ο Χριστός δεν θα αφήσει στην ανυπαρξία τους αγαπημένους Του, αυτό είναι απολύτως σίγουρο, το αμφιβαλλόμενο είναι, αν και κατά πόσο και Αυτός είναι αγαπημένος από κάποιους από αυτούς! Η συγχώρεση των σταυρωτών Του… «ἄφες αὐτοῖς οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι», μαζί με την κάθοδό Του στον Άδη, δίνει την δυνατότητα–πιθανότητα θεμελιακής αλλαγής και ελευθερίας από τον αυτοεγκλεισμό της μοναξιάς και τελικώς της κόλασης, σε κάθε άνθρωπο.
Τα Μνημόσυνα είναι επιβεβαίωση του σώματος της Εκκλησίας ως αγαπητικής κοινωνίας που παρακαλεί για την ελευθερία (και κατ’ επέκτασιν για την συνάντηση με τον Χριστό) από εγωιστικές «αυτοπροστατευτικές» αυταπάτες…
Γι’ αυτό προσευχόμαστε, τελούντες Μνημόσυνα, λαμβάνοντας συνήγορο και το Αίμα του Χριστού, που «καθαρίζει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας» (Α΄ Ιωάν. 1,7).
