Το δεσμωτήριο του κρόνου
Μυθιστόρημα
Κυκλοφορεί
ISBN: 978-960-6814-87-7
Ίαμβος, Αθήνα, 11/2013
Γλώσσα: Ελληνική, Νέα
€ 13.93 (περ. ΦΠΑ 6%)
Βιβλίο, Χαρτόδετο
14 x 21 εκ., 466 γρ., 303 σελ.
Περιγραφή

Δυο αγαπημένα αδέρφια, ο Μιχάλης και η Έλλη, ζουν σε μια χώρα, στην οποία εγκαθιδρύεται δικτατορικό καθεστώς. Ο Μιχάλης, προσπαθώντας ν` αντιδράσει, επαναστατεί εναντίον του καθεστώτος και καταζητείται ως τρομοκράτης. Η Έλλη συλλαμβάνεται και εξορίζεται. Η ιστορία εκτυλίσσεται μέσα απ` τα μάτια της Έλλης, που στο νησί της εξορίας έρχεται αντιμέτωπη με βασανιστήρια, με την απομόνωση, με τα ψέματα που σχετίζονται με τον αδερφό της και που παίζουν με την ψυχική της υγεία... Ωστόσο, μέσα στις αντίξοες συνθήκες που βιώνει θα συναντήσει και τον έρωτα, στο πρόσωπο ενός ανθρώπου με διαφορετική αντίληψη για τη ζωή και αντίθετη ιδεολογία.
Πού μπορεί να οδηγήσει τις ζωές των ηρώων μια σχέση μέσα στην οποία κρύβονται ενοχές και μυστικά;
Πόση δύναμη μπορεί να κρύβει η ψυχή του ανθρώπου, όταν κλονίζεται διαρκώς από φόβους και ανατροπές;
Ποια δύναμη μπορεί να τον ωθήσει ξανά στο φως, για ν` αναπνεύσει απ` την αρχή το υπέροχο άρωμα της ζωής;


[Απόσπασμα από το κείμενο στο οπισθόφυλλο της έκδοσης]

Όμως, σαν η Έλλη από τον ίδιο τον αγαπημένο της (που δεν παύει να εργάζεται κι ως δεσμώτης της ελευθερίας της) αδημονεί να πληροφορηθεί τον καταδότη του αδελφού της, αυτός, που τώρα βρίσκεται σε διληματικούς στενωπούς και αφόρητες πιέσεις, εν τέλει της αναφέρει κάποια πρόσωπα, μα σύντομα τα πράγματα παίρνουν μια ανεξέλεγκτη τροπή, η ένταση φουντώνει και η πορεία των γεγονότων οδηγείται προς την κορύφωσή της.

Είναι η στιγμή, που η πληγωμένη κόρη σε κατάσταση εξαλλοσύνης του αρπάζει το υπηρεσιακό περίστροφο και γίνεται αυτή ο δεσμώτης και χειραγωγός της ζωής του φρουρού Παύλου. Από εδώ και πέρα, την κατατρέχουν οι ενοχές για την τύχη της ζωής του αγαπημένου της, αλλά και οι άγριες διαθέσεις των διωκτών της.

Για καλή της τύχη, ξεφεύγει και υποθάλπεται από έναν καλοσυνάτο και φιλανθή συνάδελφο του Παύλου, ο οποίος αρχικά της προσφέρει ως καταφύγιό της την ερημική του κατοικία και στη συνέχεια τα εχέγγυα της φυγαδεύσεώς της έξω από το ανθρωποφάγο κλοιό, που πνίγει κάθε ικμάδα ζωής, χαράς κι ελευθερίας.

Από εκεί, τραβά στις γειτονιές της μεγάλης πόλης, όπου αναζητά τον αγαπημένο της Παύλο, ο οποίος προτού κρίκος αποβεί στα γρανάζια των δεσμοφυλάκων, είχε σπουδάσει Φιλόλογος και λόγω της ανεργίας του επαγγέλματος οδηγήθηκε σε δρόμους αταίριαστους προς το γνωστικό του αντικείμενο, την ιδιοσυγκρασία του και το εξαιρετικά καλλιεργημένο του πνεύμα.

Φαινόμενο σύγχρονο και πολλαπλά επίκαιρο ετούτο, που παραπέμπει και στη θέση πολλών νέων ανθρώπων, οι οποίοι δεν καταφέρνουν να εργαστούν στον τομέα που αγάπησαν και στο αντικείμενο που σπούδασαν.

Απτό παράδειγμα μη πλήρους εργασίας στο αντικείμενο των σπουδών τους και οι περιπτώσεις των δυο νεαρών Φιλολόγων, που βρίσκονται πέριξ μου: της Γραμματέως του Διοικητικού Συμβουλίου των Φίλων του Γ. Σκαρίμπα Αίμης Γεωργουδάκη και της δημιουργού του «Δεσμωτηρίου του Κρόνου» Έλενας Μουρτίκα.

Ως εκ τούτου, συναντάμε στοιχεία υποφώσκοντα, τα οποία βασανιστικά της γρατζουνάν τα φυλλοκάρδια και στιγμές άπνοιας τής προξενούν στην φλόγα της ψυχής, πράγμα που και του κάθε νέου ανθρώπου την υπαρξιακή πυράδα κατατρώγει. Των νέων, που με όνειρα πολλά τη ζωή τους ξεκινούν, μα ξάφνου βραχονησίδες θωρούν να εγείρονται μπρος στης ύπαρξης και της επαγγελματικής αποκατάστασης τα πλάνα, τα οποία για τα πελαγινά ταξίδια της κατάκτησης των ονείρων αρμενεύουν, μα εξ ανάγκης δολιχοδρομούν...


Λέτε πίσω από την περίπτωση της βολής κατά του Φιλολόγου Παύλου, συμβολικά να υποκρύπτεται και ο καθημερινός πυροβολισμός των ονείρων των αδιόριστων Φιλολόγων και των μυριάδων άλλων ανθών της ζωής, που κάπου πασχίζουν ν αεργαστούν; Μπορεί στο τέλος, κατά την ώρα του διαλόγου, η Έλενα - αν έχει την καλοσύνη - να μας απαντήσει.

Σήμερα, δυστυχώς ο χρόνος πολλών νέων ανθρώπων κατατρώγεται από τις αμείλικτες συνθήκες της εποχής μας, που νιώθουν να βρίσκονται σε σχηματικά "Δεσμωτήρια του Κρόνου", του κατ' άλλην ονοματική εκδοχή "Χρόνου". Έτσι, τον απαντάμε και κατά την Αλεξανδρινή περίοδο και κατά την εποχή της Αναγέννησης, αλλά και προγενέστερα στη λατινική γλώσσα, όπου η λέξη Κρόνος (Cronos) συγχέεται με αυτήν του χρόνου (Chronos). Και, δυστυχώς, ο χρόνος σήμερα για τους πολλούς καταπληγωμένος από τα συμφέροντα κρατιέται, τα οποία ως άλλοι οδόντες του άστοργου πατέρα Κρόνου, που άπληστα τις σάρκες των παιδιών του κατέτρωγε, στέκονται αμήχανα και τα αδύναμα θύματα τους με βουλιμία κατασπαράσσουν!...

Συνάμα, και το όνομα της ηρωίδας του μυθιστορήματος, της ωραίας Έλλης, με μια πρώτη σκέψη κάποιο κοινό με την συγγραφέα στοιχείο φαίνεται να έχει. Έλ-λη, λοιπόν, η μια, Έλ-λενα η άλλη. Κοινό τους άρπισμα στην καρίνα του στέρνου των δύο λέξεων το Ελ-, που και η Ελλάδα μας ως σημαία της το έχει, και, βεβαίως, σημασιολογικά στο «φωτεινός, λαμπρός, γλαυκός, εξαίσιος» παραπέμπει.

Εξαίσια, βεβαίως, και η μυθιστορηματική γραφή της Έλενας, η οποία μέσα από τα μελάνι-α άντρα συχνά πυκνά αφήνει ουράνι-α άστρα να φτεροκοπούν, που με τη φωτερή τους λάμψη απαλύνουν το τοπίο και λαμπράδα του προσφέρουν.

Η Έλενα στο ελκυστικό της αφήγημα με τα αρμονικά συνδεμένα μεταξύ τους επί μέρους τμήματα, έχει ίσως στηριχτεί σε κάποια βιωματικά γεγονότα, που μέσω αφηγήσεων ή αναγνωστικών συναντήσεων εγνώρισε και αυτά με τη σειρά τους πυροδότησαν το πλούσιο μυθοποιητικό της τάλαντο. Αυτό, που πένα έλαβε και στα χιονένια των λαμπερών σελίδων στρώματα, το πλασματικό και έκχειλο συγκινήσεων φαντασιακό εγκατέστησε κόσμο, παρέχοντάς του δύναμη υπερβατική, ώστε - με Γίγαντες Εκατόγχειρες, και άρπαγες Τιτάνες - να αναμετρηθεί.

Τούτο το συγκινησιακό μοτίβο απορροφά τον αναγνώστη και τον ωθεί να διαβεί γοργά και αφοπλιστικά τις 300 τόσες σελίδες των δώδεκα μερών της ιστορίας και καλός αυτών κατακτητής να λογιστεί.

Αξιοποιώντας επιτυχώς ποικίλες αφηγηματικές τεχνικές, όπως την αναδρομική παράθεση γεγονότων του παρελθόντος (οπότε κάνει ένα πρόσκαιρο στη ροή του κειμένου σταμάτημα και συγχρόνως σύντομο πέταγμα σε προγενέστερα συμβάντα, τα οποία ανακαλεί στη δεδομένη στιγμή), καταφέρνει από τη μια να σπάσει την αφηγηματική μονοτονία, κάνοντας έτσι την πορεία της ιστορίας πιο πλούσια και πιο ενδιαφέρουσα και από την άλλη να εκτείνει τον αφηγηματικό και τον σημαντικά ασαφή ιστορικό των γεγονότων χρόνο.

Έτσι, βλέπουμε, η όλη ιστορία του Δεσμωτηρίου να πλάθεται πάνω σε γεγονότα στενά συνδεδεμένα με την εξέλιξη καταστάσεων, που κινούνται πάνω στις ράγες ενός πολλαπλώς ανοιχτού - χρονικά και χωρικά - πεδίου ολίσθησης, δράσης, συγκρούσεων, αγωνίας, έντασης, μετάπτωσης συναισθημάτων.

Αποτέλεσμα της ένταξης στο αφηγηματικό παιχνίδι τέτοιων τακτικών πλαστικής σύνθεσης της ιστορίας, είναι το γεγονός της πρόκλησης αβεβαιοτήτων, οπότε ως αναγνώστης δεν μπορείς να είσαι απολύτως σίγουρος αν τα πράγματα γίνονται στο απτό παρόν ή σε κάποιο κοντινό ή βαθύσκιο χρονικό πεδίο, αν διαδραματίζονται σ' ένα άξενο νησάκι του ελληνικού αρχιπελάγους ή σε κάποιον τόπο στα άκρα της γης, που η φαντασία του αναγνώστη καλείται να συνθέσει και κατά την εμπειρία του να μορφοποιήσει.

Μια άλλη φανερή επιλογή της συγγραφέως είναι η αφήγηση των τεκταινομένων με γνώμονα την εσωτερική εστίαση, οπότε η θέαση των πραγμάτων γίνεται μέσω της οπτικής ενός από τους κύριους χαρακτήρες του έργου και στην προκειμένη περίπτωση της πρωταγωνίστριας, η οποία μιλά σε πρώτο πρόσωπο και το κείμενο φαντάζει ως η αυτοβιογραφία του κεντρικού ήρωα με αποτέλεσμα να διαφαίνεται ταυτοπροσωπία της αφηγήτριας με αυτήν της μυθιστοριογράφου. Έτσι, πραγματοποιείται μια πειστική και αληθοφανής ιστόρηση του πλασματικού γεγονότος και ο αναγνώστης το αντιλαμβάνεται ως πραγματικό. (Ομοδιηγητικός-αυτοδιηγητικός αφηγητής)

Βέβαια, στο Δεσμωτήριο του Κρόνου δεν αναπτύσσεται μόνο ένα γεγονός, αλλά πολύ περισσότερα και καλώς συνδεδεμένα.

Η ροή του κειμένου έχει μια φυσικότητα στην κίνησή του, μια αρμονική συνοχή στη συμπόρευση των μερών, μια ποικιλία στην έκθεση των σκηνών και των καταστάσεων, οπότε από την είσοδο (δέση) του αναγνώστη στον χώρο υποδοχής και γνωριμίας με τα κύρια πρόσωπα και τα απαραίτητα στοιχεία για την είσπλευσή του στα ενδότερα της ιστορίας, με την επιτυχημένη πλέξη των επιμέρους της τμημάτων, με τις κορυφώσεις και τις μεταπτώσεις των εντάσεων, επιτυγχάνεται η αμείωτη διάρκεια του ενδιαφέροντός του για το τι μέλλει γενέσθαι.

Παράλληλα, απορροφάται η προσοχή του και φλογίζεται η αναγνωστική του έγνοια, συμπάσχει με τους ήρωες, αγωνιά γι' αυτούς, προσδοκά τη λύση και την εξιλέωσή τους στο ανυπέρβλητο δράμα, που ως νέες Ιφιγένειες άθελά τους βιώνουν.

Και η λύση - μετά από μετρημένο στην έκτασή του αφηγηματικό χρόνο - θα έλθει και καταλογή θα υπάρξει στο προμηθεϊκό δράμα των ηρώων και συγχρόνως αμβώτιδα στην ψυχική πλήμμη του αγωνιούντος αναγνώστη θα επέλθει, καθώς και τα μηνύματα που θα εντυπωθούν στη σκέψη του, σημαντικά θα είναι.

Σε ετούτο συντελεί και το γεγονός που οι χαρακτήρες του λογοτεχνήματος φαίνονται τόσο φυσικοί και ζωντανοί, που τους νιώθεις οικείους και γνωστούς, που τους αντιμετωπίζεις ως πρόσωπα υπαρκτά και ζώντα. Και αυτό, παρ' ότι ξέρεις πως μια απεικονική αντανάκλαση της πραγματικότητας είναι, πως μες στο όλον της ιστορίας σώμα ένα πρωτεύον μεράδι αποτελούν, πως μαζί με τα επιμέρους αυτής στοιχεία, που εμπνεύστηκε και με μαστοριά η ταλαντούχα Ευβοιώτισσα συγγραφέας συνέθεσε, στοιχειοθετούν την ψευδαίσθηση μιας πραγματικής και αυθύπαρκτης κοινωνίας ανθρώπων και καταστάσεων.

Αρκετά από αυτά τα γεγονότα πολύ σύγχρονα είναι (ο πατέρας του Μιχάλη προχωρά σε δεύτερο γάμο, που αποφέρει μια νέα ύπαρξη, την Έλλη, ο μυθιστορηματικός θάνατος των γονιών των δυο κεντρικών ηρώων έρχεται μετά από τροχαίο, συχνές είναι οι

αναφορές για χρήση κινητών και άλλων τεχνολογικών επιτευγμάτων της εποχής μας κτλ) και καλώς αρμόζονται με άλλα, που για εμάς απόμακρα φαίνονται, μα που, το δίχως άλλο,
σε κάποια κοντινή ή μακρινή γειτονιά του πλανήτη μας υπάρχουν, συγκλονίζουν και ανθρώπινες υπάρξεις αφάνταστα καταπονούν.

Κάποια τέτοια γεγονότα υπήρξαν και η γονιμοποιός αιτία ετούτης της γραφής με το υπόρρητα καταγγελτικό πνεύμα της συγγραφέως, η οποία αφ' ενός μας προσκαλεί ν' αντισταθούμε έναντι της απανθρωπιάς του ανθρώπου, (που με πράξεις του έναντι των ομοίων του υπερβαίνει σε αγριότητα και την αγριότερη των θηρίων συμπεριφορά, που αποβαίνει το πλέον άλογο του πλανήτη μας έλλογο ον) και αφ' ετέρου μας υπομνήσκει πως σ' αυτή του τη συμπεριφορά ως τα σήμερα αληθινός τους ηνίοχος και εξωθητής κάποια πολιτικά ή ολιγαρχικά συστήματα υπήρξαν, μαζί με κάποια αυτοχαρακτηριζόμενα ως πνευματικά των ιδεών κάστρα.

Ακόμη, η συγγραφέας του Δεσμωτηρίου καταγίνεται και βοά έναντι της ψυχοφάγας μοναξιάς, ενάντια των κοινωνικών ανισοτήτων, κατά της ανθρώπινης αναλγησίας, της πληγώσεως των ονείρων και των ιδανικών, εναντίον της πρόσκλησης πόνου και μελάνι-ου σκότους.

Μα καθώς πλάι στο σκότος υπάρχει και το φως (δήλον ή δειλά εμφανιζόμενο), μέσα απ' αυτό το μελανό τοπίο της ιστορίας της Έλενας Μουρτίκα αναφύονται κι αναφτερώνουν αχτίδες ανθρωπιάς και αυταπάρνησης, κλίνες εαρινών ερώτων, βλαστοί αλτρουισμού και αλληλεγγύης, άνθια ελπίδας και χαράς. Στοιχείων που κρατούν ορθό τον άνθρωπο και τον ωθούν να πλάθει ανθοκήπια και τραγούδια μελικά.

Κωνσταντίνος Κλ. Μπαϊρακτάρης, Χαλκίδα, 30 Νοεμβρίου 2013


Add: 2014-01-01 00:00:00 - Upd: 2015-05-15 08:56:09