Το βιβλίο τούτο δεν είναι συγγραφή, δεν είναι σύνθεση με ωρισμένη πλοκή και προκαθωρισμένο πνευματικό αποτέλεσμα, δεν είναι λογοτέχνημα ούτε ιστόρημα κανενός είδους.
Είναι εικόνες παρμένες μέσα από εθνικά γεγονότα και περιστατικά ειρηνικών καιρών. Είναι σκιρτήματα συναισθημάτων, ενθουσιασμών σε περιστάσεις ελπιδοφόρες, ή εξάρσεων και ανατάσεων σε τραγικές εποχές. Είναι πράξεις του γιατρού Θ. Θεοφυλάκτου ή άλλων - εκδηλώσεις ηθικοπνευματικές διάφορες, μέσα στο πέρασμα του πολιτικού, εθνικού και κοινωνικού βίου των Ελληνοποντίων, της πιο απόμακρης υπόδουλης Ομάδας του Ελληνισμού, ή στοχασμοί πάνω σε θέματα καθολικώτερα εθνικά, που σ` όλα πήρε μέρος, διότι βαθειά τον συγκίνησαν. Σκόρπια όλα, ασύνδετα, με χρονική όμως συνέχεια συσχετισμένα, τα δίνει.
Δεν καταπιάστηκε -είναι φανερό- στην ηλικία του, να δώση συνθετικό έργο, ούτε φιλοδόξησε, ούτε σκέφτηκε ποτέ του κάτι τέτοιο.
Όσα παρουσιάζει, τα είχε γράψει `εν χώρω και χρόνω` -δυο-τρία είναι παρμένα από τρίτους-. Άρθρα και δηλώσεις σε εφημερίδες, πανηγυρικούς ως και επικηδείους λόγους, όλα μαζί τα φύλαξε στο προσωπικό του Αρχείο, διότι τον εξουσίαζαν ψυχικά. Ξέχωρα τ` αποσπάσματα από περιλήψεις πρακτικών της Εθνοσυνελεύσεως Πόντου στην πόλη Βατούμ και του Πολιτικού Αρχείου του Εθνικού Συμβουλίου Πόντου.
Ό,τι χαρακτηρίζει, ειδικώτερα, το κάθε γραφτό κομμάτι που προσφέρει, είναι η στάση προσοχής που παίρνει μπροστά στις ψυχικές, κοινωνικές, ηθικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις μιας εθνικοθρησκευτικής ζωής, που την ποτίστηκε από τα μικρά του ακόμα χρόνια στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στον Ελληνικό Πόντο.
Είναι -τον βλέπετε ολάκερο- παλαιός Ελληνοπόντιος. Και σεμνύνεται γι αυτό. Φόρο τιμής και σεβασμού απέναντι στην ελληνοποντιακή ζωή των τριών χιλιετηρίδων είναι έτοιμος κάθε στιγμή -και μάλιστα λίγο τοπικιστικά, Τραπεζουντιακά- να εισφέρη. Διότι στάθηκε ο Κόσμος των Ελληνοποντίων, στα μέτρα του ανθρωπίνως δυνατού, το αμόλυντο βίωμα της καλότυχης συζυγίας Ελληνικού και Χριστιανικού πνεύματος, που λέγεται και είναι Ελληνοχριστιανικός πολιτισμός -δίχως επηρεασμούς και κιβδηλίες, αρκετά γνωστές...
Αποτελεί στενότητα το τέτοιο αντίκρυσμα Ζωής; Ό,τι αγαπάτε. Πάντως ο συγγραφέας επιμένει. Και το διατυπώνει απέριττα: Πιστεύει γενικώτερα, ότι ο Έλληνας είναι ο κατ` εξοχήν πνευματικός και ευαίσθητος, μαζί, ανθρώπινος τύπος. Και αξιοπρόσεκτα είναι η επιδεκτικότητα και τα πολιτιστικά του επιτεύγματα. [...]
[Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]
