Οι Έλληνες της Οδησσού, γενικά της Ρωσίας, αποτέλεσαν τις πιο δραστήριες πατριωτικές επαναστατικές δυνάμεις της ελληνικής διασποράς. Αν κανείς ιστορικός ερευνητής εξετάσει τις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού, θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συμβολή και οι θυσίες της ελληνικής παροικίας της Οδησσού δεν μπορούν να συγκριθούν με καμία άλλη ελληνική παροικία του εξωτερικού.
Η ελληνική παροικία της Οδησσού αποτέλεσε μια κοινότητα δυναμισμού και λαμπρής εστίας ελληνικού πατριωτισμού.Τα ελληνικά σχολικά ιδρύματα της Οδησσού αποτέλεσαν ένα από τα βασικά μέσα αγωγής, καλλιέργειας της μητρικής γλώσσας και αφομοίωσης του εθνικού πολιτισμού. Είχαν γίνει πολιτικά φυτώρια, όπου σκοπός της κάθε διδασκαλίας ήταν η προετοιμασία για την αποτίναξη τον οθωμανικού ζυγού.
Στη συνοπτική αυτή εργασία μας, μα και στις προγενέστερες κάνουμε μια αμερόληπτη εκτίμηση της περιόδου που διήνυσαν τα ελληνικά σχολεία της Οδησσού και επιδίωξή μας είναι να προσφέρουμε στον αναγνώστη μας τεκμηριωμένα γεγονότα του παρελθόντος, που ανατρέπουν κάθε είδους μορφή προπαγάνδας σε βάρος της ιστορικής αλήθειας. Επίσης, ο ορθός προσδιορισμός του παρελθόντος σε συνδυασμό με την πρέπουσα ιστορική ακρίβεια μας προσφέρουν τη δυνατότητα επεξήγησης της σημερινής πραγματικότητας.


