Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε άμεση προσωπική εμπλοκή σε πέντε τουλάχιστον συντακτικά ή αναθεωρητικά εγχειρήματα, εκ των οποίων τρία ολοκληρώθηκαν (Κρήτη 1899 & 1907, Ελλάδα 1911) και δυο απλώς προτάθηκαν (1920, 1932). Όλα σχεδόν τα θέματα που κρίθηκαν σ` εκείνες τις συγκυρίες, παραμένουν εναργώς στη συνταγματική επικαιρότητα και συνάμα αναδεικνύουν τη διαχρονική σημασία της βενιζελικής αντίληψης για την ουσία και τους χειρισμούς της συνταγματικής πολιτικής.
Στο πρώτο μέρος του τόμου, υπό το γενικό τίτλο `Ιστορικό-πολιτικό πλαίσιο των συνταγματικών αναθεωρήσεων`, το κριτήριο της διαχρονικότητας προσανατολίζει το σύγχρονο ερευνητή ιδιαίτερα στη νομική φύση της Βουλής και στην αναθεώρηση ως πολιτειακή ή κομματική σκοπιμότητα. Το δίλημμα `Αναθεωρητική ή Συντακτική Βουλή;`, συμβολικό ως προς την επιλογή ανάμεσα στη βίαιη ρήξη και την ομαλή μετεξέλιξη, υπήρξε καθοριστικό το 1911, επανήλθε όμως έκτοτε σε αρκετές περιπτώσεις, με χαρακτηριστικότερη αυτήν του 1975. Η πολιτική αποτίμηση της συνταγματικής αναθεώρησης ως πραγματικής ανάγκης του πολιτεύματος ή ως μικροπολιτικού εργαλείου για την ικανοποίηση και καταπράϋνση κοινωνικών αιτημάτων, τίθεται επί τάπητος ήδη σε σχέση με το 1907, ιδιαίτερα δε με την αναθεώρηση του 1911, η οποία, κατά τον Αλέξανδρο Σβώλο, υπήρξε `ευφυής διέξοδος δια την εγκοίτωσιν της ακαθορίστου μεταρρυθμιστικής κινήσεως`. Η παρέλευση ενός αιώνα δεν έχει αλλοιώσει την ουσία του ζητήματος αυτού, το οποίο επανέρχεται στην επικαιρότητα το 1963, το 1986, το 2001 αλλά και σήμερα. Στο πρώτο αυτό μέρος, ο Θάνος Βερέμης χαράσσει τα πολιτικά χαρακτηριστικά του βενιζελισμού, ο Δημήτρης Ξυριτάκης προβάλλει τις βενιζελικές θέσεις στα Συντάγματα της Κρητικής Πολιτείας, ο Αντώνης Μανιτάκης συγκρίνει τις αναθεωρήσεις του 1911 και του 1975, ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου αναζητά τις βενιζελικές καταβολές στο Σύνταγμα του 1975. [...]
[Απόσπασμα από το κείμενο της εισαγωγής της έκδοσης]
