Το 1844 ο μεγάλος Σέρβος πολιτικός Ηλίας Γκαράσανιν συνέταξε ένα μυστικό έγγραφο για την μελλοντική ανάπτυξη και τα όρια του σερβικού κράτους. Το έγγραφο αυτό, γνωστό ως «Nacertanije» καθόριζε με αυστηρή λογική και νηφαλιότητα, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σημαντικούς πολιτικούς παράγοντες, το πλαίσιο της μελλοντικής Σερβίας. Το «Nacertanije» αποτέλεσε την προγραμματική βάση της σερβικής εξωτερικής πολιτικής μέχρι το τέλος του Α` Παγκόσμιου Πολέμου. Με την ίδρυση του «Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων» το 1918 φάνηκε να εκπληρώνεται η «διαθήκη» του Ηλία Γκαράσανιν. Το πρόβλημα των εξωτερικών ορίων της Σερβίας φαινόταν λυμένο και δεν ετέθη ξανά στην περίοδο 1918 - 1980, εφόσον η Σερβία αποτελούσε τμήμα της Γιουγκοσλαβίας. Μόνο μετά το θάνατο του Τίτο (1980) την εποχή της βαθμιαίας διαγραφόμενης διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας άρχισαν τα κλασικά ερωτήματα του Γκαράσανιν όσον αφορά τα πραγματικά εφικτά όρια της Σερβίας να αποκτούν επικαιρότητα. Η προσπάθεια του ηγέτη της Σερβίας Slobodan Milosevic να λύσει το εθνικό ζήτημα με στρατιωτικά μέσα κατέληξε σε αποτυχία. Σήμερα το Βελιγράδι βρίσκεται πάλι αντιμέτωπο με τα ίδια ερωτήματα: Ποια είναι η Σερβία; Ανήκει το Μαυροβούνιο σ` αυτήν ή έχει χαθεί οριστικά; Τι θα συμβεί με το Κόσοβο; Τι θα συμβεί με την Σερβική Δημοκρατία στην Βοσνία; Μια κατάρα φαίνεται να αιωρείται πάνω από την Σερβία, η οποία δεν έρχεται ποτέ σε ησυχία με το θέμα των συνόρων της. Μάλλον όμως δεν πρόκειται για κατάρα ή πεπρωμένο. Γεγονός απλά είναι, ότι η Σερβία του `90 που κλήθηκε να δώσει απάντηση στο ζήτημα της τύχης του έθνους, δεν είχε να επιδείξει κανένα πολιτικό άνδρα με την ρεαλιστική θεώρηση και τη νηφάλια κρίση ενός Γκαράσανιν.

[Απόσπασμα από το κείμενο στο οπισθόφυλλο της έκδοσης]