Αξιοποιώντας το εννοιολογικό πλαίσιο της πολιτισμικής μεταφοράς, ο τόμος αναδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους παιδαγωγικές ιδέες, έννοιες και μέθοδοι προσλήφθηκαν στο ελληνικό εκπαιδευτικό πεδίο, μετασχηματίστηκαν και απέκτησαν θεσμική και σχολική λειτουργία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η «γραμματική του ελληνικού σχολείου», το περιεχόμενο, οι αντοχές, οι προσαρμογές και τα όριά της. Σ’ αυτήν ανιχνεύεται η κουλτούρα του παιδαγωγικού φορμαλισμού: ένας ανθεκτικός τρόπος σχολικής σκέψης που οργανώνει τη γνώση ως ύλη, τη διδασκαλία ως μεθοδική ακολουθία, τον δάσκαλο ως φορέα κανονικότητας, τον μαθητή ως αντικείμενο καθοδήγησης και την καινοτομία ως ελεγχόμενη προσαρμογή. Η ιστορία της παιδαγωγικής βιβλιογραφικής παραγωγής, των δικτύων και των θεσμών φωτίζει το παρελθόν των παιδαγωγικών ιδεών στην Ελλάδα και ανοίγει το ερώτημα των όρων μιας δημιουργικής αποδέσμευσης από τα δεσμά του φορμαλισμού.