ΔΟΞΑ ΟΠΩΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
Η μητέρα στέκεται στον νεροχύτη και πλένει τα πιάτα. Τα πόδια της με τις νάιλον κάλτσες, που φτάνουν σφιχτές μέχρι τη μέση της γάμπας της, είναι σαν ρίζες που την κρατούν καρφωμένη στο πάτωμα. Μοιάζει με στύλο που αν κουνηθεί από τη θέση του, όλο το σπίτι θα καταρρεύσει. Σαπουνάδες γλιστρούν, κάθονται λίγο πάνω στην ποδιά που φορά κι έπειτα πέφτουν πάνω στις παντόφλες της. Τις παρακολουθώ να διαλύονται και περιμένω τις εντολές της, καθισμένη στο τραπέζι της κουζίνας. Από το παράθυρο πάνω από τον νεροχύτη μπαίνει ο μεσημεριανός ήλιος. Οι ακτίνες του ταξιδεύουν μέσα στο
δωμάτιο και φωτίζουν σαν προβολείς τα ψίχουλα που έχουν μείνει πάνω στο πλαστικό τραπεζομάντιλο. Τα σπρώχνω με το δάχτυλο και τα βυθίζω μέσα στις σταγόνες από το λάδι που έπεσε σχηματίζοντας μικρές λίμνες, κι αυτά πλέουν σαν κατάλευκα νησάκια. Το φως με τυφλώνει. Βάζω την παλάμη μου αντήλιο για να προστατευτώ. Εκείνη δεν ενοχλείται, συνεχίζει να τρίβει και να σαπουνίζει. Κλείνω τα μάτια και περιμένω.
Η μητέρα φοράει τη ρόμπα του σπιτιού και στη μέση την ποδιά της κουζίνας, άσπρη με κοκκινωπές πιτσιλιές. Μου αρέσει να τη βλέπω να τη δένει στα τυφλά ολόγυρα στη μέση της. Ο κόμπος φαίνεται τόσο επιδέξια δεμένος σαν η κίνηση αυτή να έχει γίνει χίλιες φορές. Ανεπαίσθητες κινήσεις του κεφαλιού της σκορπούν τη μυρωδιά της στον χώρο – ιδρώτας και κάτι άλλο απροσδιόριστο που μοιάζει με την οσμή των πολυκαιρισμένων και ξεχασμένων πραγμάτων μέσα σε κάποιο μπαούλο. Μου έρχεται κατά κύματα κι όπως κάθε φορά, έτσι και τώρα, θέλω να κλείσω τη μύτη μου. Νομίζω ότι αυτή η μυρωδιά έχει διαποτίσει τα πάντα μέσα στο σπίτι. Κάθεται στα μαλλιά μου,
εισβάλλει στο δέρμα μου. Η νονά μου αντίθετα μοσχοβολά κολόνια κάθε φορά που με αγκαλιάζει, και η κυρία Ανθούλα, η δασκάλα μου, μυρίζει μαλακτικό ρούχων, όπως γέρνει πάνω από το θρανίο μου την ώρα που σκυμμένη εγώ στο τετράδιό μου γράφω την ορθογραφία.
Κάθε κίνηση της μητέρας είναι μετρημένη και σίγουρη. Όλα εκτελούνται με ακρίβεια. Όπως η ίδια δηλώνει, είναι επαγγελματίας νοικοκυρά. Έχει ένα τετράδιο που σημειώνει κάθε μέρα τα έξοδα του σπιτιού, λίστες με ψώνια, τις δουλειές που πρέπει να γίνουν, τηλέφωνα που πρέπει να κάνει, λογαριασμούς που πρέπει να πληρώσει. Κι άλλες λίστες με τα δικά της, το κομμωτήριο, τη μοδίστρα, αλλά και με ονόματα εκείνων που πήραν τηλέφωνο στις ονομαστικές γιορτές μας,
τι δώρα έφεραν, από πού και πόσο περίπου κόστιζαν, για να
ανταποδώσει. Δεν θέλει να την κακοχαρακτηρίσουν ότι είναι καμιά τσιγκούνα ή πως δεν έχουμε λεφτά και είμαστε τίποτα παρακατιανοί. Ανοίγω πού και πού αυτό το τεφτέρι στα κρυφά και ψάχνω με αγωνία ανάμεσα στις υποχρεώσεις της τη λέξη Βικτωρία ή Ελισάβετ. Δεν υπάρχω πουθενά ούτε εγώ ούτε η αδερφή μου, που καθόλου δεν τη νοιάζει, όπως μου λέει. Μια φορά διάβασα στην ημερήσια λίστα της τη λέξη σεξ. Έτρεξα να τη ρωτήσω τι σημαίνει λέγοντάς της πως τυχαία κάπου την άκουσα. Δεν πήρα καμία απάντηση, μόνο ένα βλοσυρό
βλέμμα που συνόδευε την αυστηρή παρατήρηση ότι αυτά δεν είναι για την ηλικία μου.
«Τι κάθεσαι και με κοιτάς έτσι; Πιάσε να σκουπίσεις το τραπέζι και μην αφήσεις καθόλου λάδια, ακούς;»
«Μάλιστα, αμέσως» προσπαθώ να είμαι χρήσιμη και να μην τη δυσαρεστώ. Εκείνη με κοιτά λοξά και επιβλέπει.
«Όχι, δεν σκουπίζουν έτσι! Είσαι τελείως ανεπρόκοπη, μια άχρηστη! Τι νοικοκυρά θα γίνεις; Πώς θα ανοίξεις σπίτι; Δεν βλέπεις την αδερφή σου να παίρνεις παράδειγμα; Άσ’ το καλύτερα, φώναξε την Ελισάβετ και πήγαινε να φέρεις αμέσως το ζωντανό από το δωμάτιό σου. Ξέρω ότι εκεί το κρύβεις. Πόσες φορές σου έχω πει ότι δεν θέλω τα κουνέλια μέσα στο σπίτι; Έχει γεμίσει ο τόπος κουνελοκουράδες και τρίχες».
Το ζωντανό λέγεται Ζωή. Ένα κατάξανθο κουνέλι, δώρο της νονάς μου για το Πάσχα, που το έφερε μικρό και τώρα έχει μεγαλώσει και ομορφύνει πολύ. Δεν θέλησα να το αφήσω μαζί με τ’ άλλα που έχουμε στην αυλή. Ο μπαμπάς έχει φτιάξει ένα μικρό αγρόκτημα στο πίσω μέρος του σπιτιού με κουνέλια και κότες. Έχει επινοήσει κι ένα αυτόματο σύστημα ποτίσματος και ταΐσματος, ώστε η αυλή να μοιάζει μοντέρνα για να αρέσει στη μητέρα, που γκρινιάζει διαρκώς ότι έχει φέρει το χωριό του στην πόλη. Και αν είναι δυνατόν κοτζάμ δημόσιος υπάλληλος να κάνει τον αγρότη αφότου σχολάει από την τράπεζα.
Εκείνος συνήθως δεν της απαντά.
Η νονά μου μου φέρνει συνήθως δώρο για το Πάσχα μικρά κοτοπουλάκια μέσα σ’ ένα καλάθι με άχυρο. Η Ζωή είναι η φετινή εξαίρεση. Εγώ θα προτιμούσα να μου δωρίσει ένα ζευγάρι χαμηλά παπούτσια που τα κορίτσια στο σχολείο τα λένε ροκάκια. Η φίλη μου, η Φανή, φοράει ένα τέτοιο ζευγάρι, ενώ κάθε χρόνο η δική της νονά της φέρνει ένα καινούριο μαζί με ένα ασορτί φόρεμα. Τα μοστράρει και τα δύο την πρώτη μέρα στο σχολείο μετά τις διακοπές. Δεν ξέρω γιατί τα λένε έτσι, μάλλον γιατί με αυτά χορεύεις ροκ στα πάρτι, υποθέτω
δηλαδή γιατί εγώ δεν έχω πάει σε κανένα. Η μητέρα δεν με αφήνει. Λέει ότι οι χοροί δεν είναι της ηλικίας μου και πως πρέπει να περιμένω μέχρι την τρίτη γυμνασίου, όπως το έκανε και η αδερφή μου, που είναι μεγαλύτερη – παρόλο που ούτε κι εκείνη έχει πάει μέχρι τώρα σε κανέναν. Ως τότε θα έχω βγάλει κι εγώ καταπώς φαίνεται τη φήμη της ακατάδεχτης και της ψηλομύτας και κανείς δεν θα με καλεί πουθενά.
«Ακόμη εδώ είσαι;» μου λέει, γυρνώντας να με τσεκάρει
με τα χέρια στη μέση να στάζουν νερά. «Πάλι ξεχάστηκες;»
«Συγγνώμη, πάω αμέσως να σας το φέρω».
«Δεν το θέλω. Να πας το κουνέλι στον κύριο Θάνο και να
του πεις να το περιποιηθεί, ξέρει αυτός, και μετά γραμμή πίσω
στο σπίτι. Και μην τυχόν πιάσεις κουβέντα στον δρόμο με
κανέναν άγνωστο ή ξεχαστείς να χαζεύεις… και από το πεζο-
δρόμιο. Ακούς;»
Ζούμε σε ένα συνηθισμένο σπίτι σε μια μικρή επαρχιακή πόλη μακριά από την Αθήνα, στην οποία δεν έχω πάει ποτέ. Όλη η γειτονιά παραμένει ντυμένη στα πράσινα από τις χθεσινές εκλογές. Στα περισσότερα σπίτια ανεμίζουν σημαίες με τον πράσινο ήλιο της αλλαγής, όπως λένε στις ειδήσεις, και σε στύλους της ΔΕΗ φιγουράρει ο νέος μας πρωθυπουργός. Ο μπαμπάς μου τον ψήφισε, για τη μητέρα δεν ξέρω. Εκείνη αρνήθηκε να κρεμάσουμε κι εμείς μια σημαία του ΠΑΣΟΚ όπως όλοι, γιατί λέει πως κανένας δεν πρέπει να ξέρει τι ψηφίζουμε. Εγώ της πρότεινα να κρεμάσουμε όλες τις σημαίες των
κομμάτων για να μπερδέψουμε τη γειτονιά, αλλά δεν γέλασε με το αστείο μου.
Τώρα με ένα κουνέλι στην αγκαλιά περιφέρομαι μέρα μεσημέρι στη γειτονιά. Δεν έχουμε μάθημα, τα σχολεία είναι κλειστά. Μακάρι όμως να πέσω πάνω σε καμιά συμμαθήτριά μου, τη Φανή ή τη Λίτσα, να τους δείξω το ζωάκι μου που το έχω σαν το μωρό μου. Η φθινοπωρινή μέρα είναι υγρή και ζεστή. Τα φύλλα από τις καστανιές έχουν γεμίσει τους δρόμους κι εγώ κάνω παρέλαση πάνω στο πολύχρωμο χαλί τους που απλώνεται μπροστά μου. Αν κάποτε φύγω μακριά, αυτή την ανάμνηση θα φυλάξω μέσα μου: την εικόνα των πεσμένων κόκκινων
φύλλων. Περνώ έξω από το πράσινο καφενείο, γεμάτο παππούδες, εργάτες και υπαλλήλους. Δίπλα του το γαλάζιο στέκει άδειο και σκυθρωπό. Κάποιοι έχουν μόλις σχολάσει από τα γιαπιά, τα χωράφια ή τα γραφεία και πίνουν το πρώτο μεσημεριανό τσιπουράκι τους. Ο μπαμπάς δεν πηγαίνει ποτέ στο καφενείο, γιατί η μητέρα υποστηρίζει ότι είναι για τους αργόσχολους. Εμένα πάλι δεν μου φαίνονται όλοι αυτοί τεμπέληδες. Συζητούν ζωηρά ανάμεσα στα χτυπήματα πάνω στο τάβλι για τα αποτελέσματα των εκλογών. Φαίνονται χαρούμενοι και
ξέγνοιαστοι. Στέκομαι για λίγο και τους χαζεύω.