Η παρούσα μελέτη του Αποστολού Φωτίου παρακολουθεί τη μακρά και σύνθετη πορεία που οδήγησε από την ακμή στην υποχώρηση και, τελικά, στην παύση της τέλεσης του βυζαντινού λειτουργικού Τύπου. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο εκλατινισμός και οι εκκλησιαστικές, πολιτικές, κοινωνικές και δογματικές διεργασίες που συνόδευσαν τη σταδιακή μεταβολή της ελληνικής και βυζαντινής παρουσίας στην περιοχή. Μέσα από την εξέταση των ελληνικών επισκοπών, των Βασιλειανών μοναστηριών, των λειτουργικών χειρογράφων και των εκκλησιαστικών θεσμών, αναδεικνύονται οι πιέσεις που ασκήθηκαν στη βυζαντινή παράδοση, αλλά και οι προσπάθειες διατήρησης και ανασύνταξής της. Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνει η σταδιακή διείσδυση λατινικών στοιχείων στα ελληνικά λειτουργικά κείμενα και η δημιουργία μιας νέας, σύνθετης πραγματικότητας. Η παύση του βυζαντινού λειτουργικού Τύπου δεν υπήρξε απλώς μια εκκλησιαστική μεταβολή. Συνδέθηκε με βαθιές αλλαγές στη γλώσσα, στην πολιτισμική ταυτότητα και στην κοινωνική συνοχή των ελληνόφωνων κοινοτήτων της Κάτω Ιταλίας.

Το βιβλίο ανασυνθέτει την ιστορία μιας παράδοσης που, ακόμη και όταν οδηγήθηκε σε υποχώρηση, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη Μεσόγειο. Μια ιστορία λατρείας, μνήμης και ταυτότητας, όπου η βυζαντινή κληρονομιά της Magna Graecia εξακολουθεί να διακρίνεται μέσα από τους ναούς, τα χειρόγραφα, τη γλώσσα και τη ζωντανή λειτουργική παράδοση των ελληνόρρυθμων κοινοτήτων.