Κεντρικός άξονας του μυθιστορήματος είναι η σχέση ενός ανώνυμου νεαρού φοιτητή με έναν αινιγματικό άνδρα μεγαλύτερης ηλικίας, τον οποίο ο νέος αποκαλεί «Σενσέι» (Δάσκαλο). Ο Σενσέι ζει σε μια κατάσταση εκούσιας απομόνωσης, φέροντας το βάρος ενός σκοτεινού μυστικού, που τον εμποδίζει να συνδεθεί πλήρως με τους ανθρώπους, ακόμα και με την ίδια του τη σύζυγο. Μέσα από τη σταδιακή αποκάλυψη του παρελθόντος του, ο Σόσεκι εξερευνά τη φύση της προδοσίας, την αφόρητη ενοχή και το υπαρξιακό κενό που συνοδεύει τον σύγχρονο ατομικισμό.
Η εισαγωγή στη ζωή του Σενσέι λειτουργεί ως ένας καθρέφτης της ανθρώπινης μοναξιάς: ο ήρωας είναι παγιδευμένος ανάμεσα στην επιθυμία για επικοινωνία και τον φόβο της απόρριψης, θεωρώντας την ανθρωπότητα ανάξια εμπιστοσύνης, εξαιτίας του δικού του παρελθόντος. Ταυτόχρονα ο ίδιος συνδέεται με τον νεαρό φοιτητή, νιώθοντας έντονη την ανάγκη να έχει έναν μάρτυρα στον οποίο να εξομολογηθεί το μυστικό του. Καθώς ο θάνατος του Αυτοκράτορα Μέιτζι σηματοδοτεί το τέλος ενός κόσμου, η προσωπική τραγωδία του Σενσέι κορυφώνεται, μετατρέποντας τη «διαθήκη» του σε μια συγκλονιστική εξομολόγηση.