Σωτήριον έτος 1965

Την εποχή εκείνη η τηλεόραση συζητιέται έντονα, σαν ένα καινούργιο κοσκινάκι που υπόσχεται να δώσει ένα λούστρο σε μια κοινωνία που φιλοδοξεί να μπει στο ρυθμό των ευρωπαϊκών και των αμερικανικών εξελίξεων. Στο κύκλωμα των δημοσιογραφικών συγκροτημάτων δημιουργούνται οι πρώτες σοβαρές ανησυχίες. Οι εκδότες αντιλαμβάνονται ότι ο ερχομός της τηλεόρασης θα θίξει τα οικονομικά τους συμφέροντα. Θα χάσουν τα διαφημιστικά κονδύλια και θα μειωθεί το αναγνωστικό τους κοινό. Η εφημερίδα Ελευθερία ξεσπαθώνει πρώτη στον πόλεμο εναντίον της μικρής οθόνης. Στις 5 Ιουνίου 1960 κατακεραυνώνει την κυβέρνηση της ΕΡΕ μ’ ένα πεντάστηλο άρθρο:

«Η κυβέρνησις απεφάσισε να εγκαταστήση τηλεόρασιν εις την Ελλάδα. Και κατέχεται δι’ αυτό από αρκετήν αυταρέσκειαν. Αποφεύγει όμως να θέση υπ’ όψιν της κοινής γνώμης τα σχέδιά της. Έχουν παρέλθη ήδη δέκα ημέραι αφ’ ότου την ηρωτήσαμεν ποίοι, με ποίους και κατ’ εξουσιοδότησιν τινός διαπραγματεύονται το ζήτημα· ποίον το προβλεπόμενον κόστος της εγκαταστάσεως εις συνάλλαγμα και εις δραχμάς· εάν υπάρχη μελέτη διά τα έξοδα λειτουργίας και τον τρόπον καλύψεώς των και αν θα γίνη διαγωνισμός διά την σύναψιν της συμβάσεως.

»Τα ερωτήματα αυτά παραμένουν αναπάντητα μέχρι της στιγμής. Την παρελθούσαν Τετάρτην μόνον εδηλώθη εκ μέρους της κυβερνήσεως εις την Βουλήν – διά του υπουργού της Βιομηχανίας – ότι η απόφασις είναι οριστική, ότι “εξετάζεται ιταλική πρότασις περί εγκαταστάσεως τηλεοράσεως εν Ελλάδι διά της χρησιμοποιήσεως των ιταλικών επανορθώσεων” και ότι, “εάν αι διαπραγματεύσεις αχθούν εις αίσιον τέρμα, θα προκηρυχθή σχετικός διαγωνισμός εις την Ιταλίαν”. Οι ανακοινώσεις όμως αυταί δεν είναι επαρκείς και μαρτυρούν ότι η κυβέρνησις επιθυμεί ν’ αποφύγη ουσιαστικήν συζήτησιν. [...]

»Το ραδιόφωνον, καίτοι αριθμεί εικοσιπενταετή βίον, δεν έχει υψωθή ακόμη – ούτε τεχνικώς ούτε ποιοτικώς – εις περιωπήν οργάνου ανταποκρινομένου εις την αποστολήν του και μη αμφισβητουμένου. Εξακολουθεί ν’ αποτελή ανωμαλίαν του δημοσίου βίου η κομματική χρησιμοποίησίς του. Η προσθήκη της τηλεοράσεως θα επιδεινώση την ανωμαλίαν αυτήν».

Το δημοσιογραφικό όργανο του Πάνου Κόκκα πρωτοστατεί στον πόλεμο ενάντια στην τηλεόραση. Με διάφορα δηκτικά σχόλια και άρθρα κατακεραυνώνει το μεγάλο ηλεκτρονικό εχθρό που βρίσκεται προ των πυλών. Και η κυβέρνηση Καραμανλή δέχεται βροχηδόν ειρωνείες σαν κι αυτές:

«Χαράς ευαγγέλια! Θ’ αποκτήσωμεν τηλεόρασιν! Η απόφασις της κυβερνήσεως είναι οριστική και ιστορική. Διότι, πράγματι, η τηλεόρασις είναι ό,τι ακριβώς μας έλειπε διά να προχωρήσωμεν ακάθεκτοι προς τα μεγάλα πεπρωμένα μας.

»Εάν θεωρείται χώρα υποανάπτυκτος η Ελλάς, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν οι ευτυχείς πολίται της γης αυτής αμφιβάλλουν ακόμη διά την ευημερίαν των, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν η παιδεία έχη τα κακά της χάλια, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν ερημώνεται βαθμιαίως η ορεινή Ελλάς, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν η ύπαιθρος ζη εις χαμηλότατον υλικόν και πνευματικόν επίπεδον, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν η ανεργία και η υποαπασχόλησις μαστίζουν τον τόπον, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν οι μισθωτοί ασχάλλουν και έχουν απαιτήσεις, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις. Εάν χωλαίνει ο κρατικός μηχανισμός, είναι διότι μας έλειπεν η τηλεόρασις».

Η κυβέρνηση της ΕΡΕ, που διαπραγματευόταν με τους Ιταλούς τη δημιουργία τηλεοπτικού δικτύου, έπεσε στις εκλογές του 1963. Και στην εξουσία ήρθε η Ένωση Κέντρου. Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου είχε άλλες προτεραιότητες και το θέμα «τηλεόραση» μπήκε στο χρονοντούλαπο.

Ξαφνικά, το τηλεοπτικό τέλμα έρχεται να ταρακουνήσει ένα μεγάλο κοσμικό γεγονός. Πρόκειται για τους γάμους του διαδόχου Κωνσταντίνου με την εκλεκτή της καρδιάς τους, την Άννα-Μαρία, στις 18 Σεπτεμβρίου 1964. Η φιέστα πρέπει να καλυφθεί με τηλεκάμερες. Αλλά στην Ψωροκώσταινα δεν υπάρχει η κατάλληλη ηλεκτρονική υποδομή. Κάτι πρέπει να γίνει. Ευτυχώς που έρχονται οι αντιπρόσωποι των ξένων σταθμών, που αγωνιούν να μεταδώσουν το βασιλικό σόου μέσω της Γιουροβίζιον στο ευρωπαϊκό κοινό. Μέσα σε χρόνο ρεκόρ, στήθηκε ένας πομπός που μετέδωσε την τελετή του γάμου σε ακτίνα 8 χιλιομέτρων γύρω από τον Λυκαβηττό. Η βαβούρα της τελετής τελείωσε, οι ξένοι πήραν τα συμπράγκαλά τους και φύγανε και η ελληνική τηλεόραση, μονάχη και έρημη, παρέμεινε στο «αναμείνατε στο δέκτη σας»...

Το τηλεοπτικό σίριαλ, που θα τιτλοφορηθεί «Ράβε, ξήλωνε», αρχίζει σε λίγο. «Η πρωτεύουσα απέκτησε τηλεόραση. Κι αν έχετε συσκευή, ανοίξτε στις 7.00 το κανάλι 3 και θα δείτε. Ο πρώτος σταθμός τηλεοράσεως ανήκει στην ΔΕΗ. Και το πρώτο στούντιο της είναι εγκατεστημένο στο κέντρο των Αθηνών, στην οδό Χαλκοκονδύλη 28». Αυτά πάνω κάτω έγραφαν οι αθηναϊκές εφημερίδες στις αρχές του 1965. Προτού στεγνώσει το δημοσιογραφικό μελάνι που έγραψε την είδηση αυτή, διαβάζουμε: «Ο σταθμός τηλεοράσεως της ΔΕΗ δεν λειτουργεί πλέον». Και η αιτιολογία είναι ότι η συνταγματική πράξη 54/15.6.45 αναθέτει τις τηλεοπτικές εκπομπές στο ΕΙΡ.

ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΜΑΪΜΟΥ»

Με την επιστροφή μου στην Ελλάδα από το Λονδίνο, όπου σπούδαζα, συνέχισα την συνεργασία μου με την εφημερίδα «ΑΘΗΝΑΪΚΗ». Τότε, ο εκδότης της εφημερίδας, ο Παπαγεωργίου, έβγαλε ένα γυναικείο περιοδικό, την «ΑΘΗΝΑΙΑ», με αρχισυντάκτη τον φίλο μου τον Τάκη Ευστρατίου, σε ανταγωνισμό με την «ΓΥΝΑΙΚΑ», που έβγαζε ο Τερζόπουλος.

Μια μέρα με πήρε τηλέφωνο ο Ευστρατίου και μου είπε:

«Δάμπαση, θέλω επειγόντως μία συνέντευξη με τον Διάδοχο Κωνσταντίνο, αλλά πολύ καλά γραμμένη».

Του απάντησα τότε:

«Κοίταξε, μια τέτοια συνέντευξη θέλει χρόνο. Πρέπει να βρω τον Αυλάρχη, τον Λεβίδη, να μου κλείσει ραντεβού στα Ανάκτορα. Το πράγμα όμως θέλει προετοιμασία».

«Μα δεν κατάλαβες; το κείμενο το θέλω αύριο, γιατί θα έχω εξώφυλλο στο περιοδικό το πριγκηπικό ζεύγος».

«Βρε Τάκη», συνέχισα εγώ, «αυτά τα πράγματα δεν γίνονται εύκολα, από τη μια στιγμή στην άλλη».

«Μα είσαι βλήμα, βρε παιδί μου. Δεν παίρνει στροφές καθόλου το μυαλό σου. Όταν λέμε αύριο, εννοούμε αύριο».

Όσο αφελής και αν ήμουν, μπήκα κάποια στιγμή στο νόημα.

Πήγα σε μία κάβα, αγόρασα ένα ουίσκι Τζώνυ Γουώκερ, ήλθα σε μια κατάσταση ελαφριάς μέθης, έπιασα μολύβι και χαρτί κι άρχισα να γράφω:

«Είμαι τρελά ερωτευμένος με την Άννα Μαρία». Στην αποκλειστική μας συνέντευξη με τον διάδοχο Κωνσταντίνο, μας αποκάλυψε. «Τηλεφωνιέμαι κάθε βράδυ με την αγαπημένη μου στη Δανία και λέμε λεπτομέρειες για τον προσεχή μας γάμο» και μπλα, μπλα, κ.λπ.

Και συνέχισα να γράφω ό,τι μου κατέβαινε στο μυαλό, ερωτικές αρλούμπες και ποικίλες παπαριές.