Το παρόν αποτελεί πλήρη αναλυτική κατ’ άρθρο ερμηνεία του Ν. 3028/2002, για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Στην παρούσα δεύτερη έκδοση ο Συγγραφέας, ο οποίος έχει υπερτριακονταετή ενασχόληση με τα θέματα που ρυθμίζονται από τον νόμο αυτόν, έχει λάβει υπόψη όλη την πρόσφατη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ παραθέτει όπου είναι αναγκαίο και τα κατ’ εξουσιοδότηση εκδοθέντα συναφή νομοθετήματα.
Παρέχει έτσι στον αναγνώστη όλα τα εργαλεία για την εφαρμογή του Ν. 3028/2002, που αποτελεί ένα σύγχρονο νομοθέτημα για την αποτελεσματική προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος, η οποία έχει ως περιεχόμενο τη διατήρηση στο διηνεκές των μνημείων και λοιπών στοιχείων που προέρχονται από την ανθρώπινη στο παρελθόν δραστηριότητα και συνθέτουν την ιστορική, καλλιτεχνική, τεχνολογική και γενικώς την πολιτιστική κληρονομιά αλλά και τη δυνατότητα επιβολής γενικών περιορισμών και απαγορεύσεων, ή ειδικών μέτρων για την αποφυγή οποιασδήποτε βλάβης, αλλοίωσης, ή υποβάθμισης των μνημείων και του χώρου που τα περιβάλλει.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ VII
ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΥ XV
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ XXVII
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΥΡΩΘΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ XXXV
Νόμος 3028/2002
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ
ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ
ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1. Αντικείμενο 1
Άρθρο 2. Έννοια όρων 4
Άρθρο 3. Περιεχόμενο της προστασίας 15
Άρθρο 4. Εθνικό Αρχείο Μνημείων 23
Άρθρο 5. Προστασία άυλων πολιτιστικών αγαθών 25
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΑΚΙΝΗΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΙ
ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 29
Άρθρο 6. Διακρίσεις ακινήτων μνημείων – Χαρακτηρισμός 29
Άρθρο 7. Κυριότητα σε ακίνητα μνημεία 36
Άρθρο 8. Δήλωση, υπόδειξη ακινήτων αρχαίων και αμοιβή 38
Άρθρο 9. Διατήρηση ακινήτων αρχαίων 41
ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥΣ 44
Άρθρο 10. Ενέργειες σε ακίνητα μνημεία και στο περιβάλλον τους 44
Άρθρο 11. Υποχρεώσεις κυρίων, νομέων ή κατόχων ακινήτων μνημείων 52
ΤΜΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: ΧΩΡΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 56
Άρθρο 12. Οριοθέτηση αρχαιολογικών χώρων 56
Άρθρο 13. Αρχαιολογικοί χώροι εκτός οικισμών Ζώνες προστασίας 59
Άρθρο 14. Αρχαιολογικοί χώροι σε οικισμούς. Οικισμοί που αποτελούν αρχαιολογι¬κούς χώρους 64
Άρθρο 15. Ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι 69
Άρθρο 16. Ιστορικοί τόποι 74
Άρθρο 17. Ζώνες Προστασίας γύρω από μνημεία 75
ΤΜΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ – ΣΤΕΡΗΣΗ ΧΡΗΣΗΣ 77
Άρθρο 18. Απαλλοτριώσεις 77
Άρθρο 19. Αποζημίωση για τη στέρηση χρήσης ακινήτου 82
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ
ΚΙΝΗΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ
ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 92
Άρθρο 20. Διακρίσεις κινητών μνημείων – Χαρακτηρισμός 92
Άρθρο 21. Κυριότητα κινητών μνημείων 97
Άρθρο 22. Κατάσχεση κινητών μνημείων 99
Άρθρο 23. Κατοχή κινητών μνημείων 101
Άρθρο 24. Δήλωση, υπόδειξη κινητών μνημείων και αμοιβή 104
Άρθρο 25. Δανεισμός και ανταλλαγή κινητών μνημείων που ανήκουν στο Δημόσιο 107
Άρθρο 26. Ενέργειες επί κινητών μνημείων 109
ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΥΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΟΧΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ 110
Άρθρο 27. Φύλαξη και συντήρηση κινητών μνημείων 110
Άρθρο 28. Μεταβίβαση της κατοχής ή της κυριότητας κινητών μνημείων 112
Άρθρο 29. Υποχρεώσεις κατόχων και κυρίων κινητών μνημείων για τη μελέτη και έκ¬θε¬σή τους 115
Άρθρο 30. Αρωγή για την ανεύρεση και διεκδίκηση κινητών μνημείων 116
ΤΜΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: ΣΥΛΛΕΚΤΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΠΩΛΕΣ 118
Άρθρο 31. Συλλέκτες μνημείων 118
Άρθρο 32. Αρχαιοπώλες και έμποροι νεότερων μνημείων 125
ΤΜΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 141
Άρθρο 33. Εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών 141
Άρθρο 34. Εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών 148
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ 157
Άρθρο 35. Έννοια αρχαιολογικής έρευνας πεδίου 157
Άρθρο 36. Συστηματικές ανασκαφές 158
Άρθρο 37. Σωστικές ανασκαφές 162
Άρθρο 38. Άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες 165
Άρθρο 39. Δημοσιεύσεις αποτελεσμάτων ανασκαφών και άλλων αρχαιολογικών ερευνών 171
ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ 177
Άρθρο 40. Εργασίες σε ακίνητα μνημεία 177
Άρθρο 41. Προστασία ετοιμόρροπων μνημείων 178
Άρθρο 42. Μεταφορά ακινήτου μνημείου – Απόσπαση τμημάτων 183
Άρθρο 43. Εργασίες συντήρησης μνημείων 188
Άρθρο 44. Δημοσιεύσεις αποτελεσμάτων εργασιών 196
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ
ΜΟΥΣΕΙΑ
Άρθρο 45. Μουσεία 197
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΩΝ
Άρθρο 46. Πρόσβαση και Χρήση Μνημείων και Χώρων 210
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ
Άρθρο 47. Φορολογικά κίνητρα 223
Άρθρο 48. Άλλα οικονομικά κίνητρα 229
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ
ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ
Άρθρο 49. Τοπικά Συμβούλια Μνημείων 233
Άρθρο 50. Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων 236
Άρθρο 51. Συμβούλιο Μουσείων 246
Άρθρο 52. Κοινοί κανόνες για τη συγκρότηση και τη λειτουργία των Συμβουλίων 248
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ
ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 53. Κλοπή μνημείων 258
Άρθρο 54. Υπεξαίρεση μνημείων 259
Άρθρο 55. Αποδοχή και διάθεση μνημείων που αποτελούν προϊόντα εγκλήματος 260
Άρθρο 56. Φθορά μνημείου 261
Άρθρο 57. Φθορά μνημείου από αμέλεια 263
Άρθρο 58. Παράβαση της υποχρέωσης δήλωσης μνημείου 264
Άρθρο 59. Παράνομη μεταβίβαση μνημείου 265
Άρθρο 60. Παράνομη εμπορία μνημείων 266
Άρθρο 61. Παράνομη ανασκαφή ή άλλη αρχαιολογική έρευνα 266
Άρθρο 62. Παράνομη χρήση ανιχνευτή μετάλλου 267
Άρθρο 63. Παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών 268
Άρθρο 64. Παράνομη εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών 270
Άρθρο 65. Παράνομη μη επιστροφή πολιτιστικών αγαθών 271
Άρθρο 66. Παράνομη επέμβαση ή εκτέλεση έργου 272
Άρθρο 67. Πλημμελής φύλαξη, διατήρηση ή συντήρηση μνημείου 273
Άρθρο 68. Πράξεις ελεγκτικών οργάνων 273
Άρθρο 69. Δήμευση και χρηματική ποινή 274
Άρθρο 70. Επέκταση της εφαρμογής των διατάξεων του Ν. 2331/1995 275
Άρθρο 71. Αρμοδιότητα εφετείου 276
Άρθρο 72. Τύχη χρηματικών ποινών και δημευθέντων πραγμάτων 277
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ
ΕΙΔΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 73. Μεταβατικές και ειδικές διατάξεις 278
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 285
Άρθρο 74. Κωδικοποίηση της νομοθεσίας 285
Άρθρο 75 286