(. . .) Οι Αγωνιστές του `21 της Δυτικής Ρούμελης, κατά το μέγιστο μέρος άνθρωποι απλοί του λόγγου και της στάνης, που βίωναν καθημερινά τις καταθληπτικές συνθήκες της σκλάβας ζωής, κάτω από τη μπότα ενός αδίστακτου, σκληρού και απολίτιστου αφέντη, μπορούν να παρελάσουν μπροστά στους απογόνους τους, έστω και με καθυστέρηση 180 χρόνων. Αξίζει κάθε είδους θυσία για τους ηρωικούς και αδάμαστους πολεμιστές προγόνους μας του `21, που μπόρεσαν να στηλώσουν το ταπεινωμένο και αποστεωμένο κορμί τους, να καρφώσουν κατάστηθα τον αδυσώπητο εχθρό με την ατσάλινη ματιά τους και με τις ψυχές τους γεμάτες οργή και μίσος, να ορμήσουν καταπάνω στα τουρκικά φουσάτα με το σύνθημα ΛΕΥΤΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ. (. . .)

[Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]